Jak przygotować dyspozycję pytań do wywiadu?
Jeżeli w swojej pracy dyplomowej planujesz przeprowadzić wywiad częściowo ustrukturyzowany, możesz przygotować dyspozycję w kilku krokach.
1. Zacznij od problemu badawczego
Najpierw określ, czego właściwie chcesz dowiedzieć się dzięki badaniu.
2. Uwzględnij pytania badawcze
Każdy obszar dyspozycji powinien mieć uzasadnienie w Twoim projekcie badawczym.
3. Podziel rozmowę na obszary tematyczne
Zamiast tworzyć jedną długą listę pytań, możesz pogrupować je tematycznie.
A jak wygląda kwestionariusz wywiadu?
Kwestionariusz wywiadu jest bardziej szczegółowym narzędziem.
Może zawierać:
- instrukcję dla osoby przeprowadzającej wywiad,
- pytania,
- kolejność pytań,
- warianty odpowiedzi,
- informacje metryczkowe,
- kody odpowiedzi,
- instrukcje przejścia do kolejnych pytań.
W przypadku wywiadu ustrukturyzowanego szczególnie ważne jest zachowanie porównywalności sposobu przeprowadzania rozmów.
Jeżeli jedna osoba jest pytana o pięć zagadnień, a inna tylko o dwa, trudno później porównywać uzyskane wyniki.
Czy wywiad ustrukturyzowany może zawierać pytania otwarte?
Tak.
To ważne, ponieważ czasami spotyka się uproszczone stwierdzenie, że: „Wywiad ustrukturyzowany = pytania zamknięte”.
Nie jest to reguła, która zawsze będzie prawdziwa.
O strukturze wywiadu decyduje przede wszystkim standaryzacja, a nie wyłącznie rodzaj pytań. Możesz przygotować ustrukturyzowany wywiad zawierający pytania otwarte, pod warunkiem że są one zadawane wszystkim respondentom w ustalony, jednakowy sposób.
Co wpisać w metodologii pracy dyplomowej?
Jeżeli przeprowadzasz wywiady w ramach pracy licencjackiej lub magisterskiej, w rozdziale metodologicznym powinieneś jasno opisać:
- jaką metodę badawczą zastosowano,
- jaki rodzaj wywiadu przeprowadzono,
- kto uczestniczył w badaniu,
- ile wywiadów przeprowadzono,
- w jaki sposób dobrano respondentów,
- jakie narzędzie badawcze wykorzystano,
- jak przebiegało badanie,
- w jaki sposób analizowano uzyskany materiał.
Przykład:
W badaniu zastosowano metodę wywiadu częściowo ustrukturyzowanego. Narzędzie badawcze stanowiła dyspozycja pytań obejmująca cztery główne obszary tematyczne związane z funkcjonowaniem pracowników w środowisku pracy zdalnej. Taka konstrukcja narzędzia pozwoliła zachować spójność tematyczną rozmów, jednocześnie umożliwiając pogłębianie wypowiedzi respondentów poprzez zadawanie pytań uzupełniających.
Taki opis jest znacznie bardziej informacyjny niż samo zdanie: „W badaniu zastosowano wywiad.”
Najczęstszy błąd – mieszanie pojęć
Jednym z problemów pojawiających się w pracach dyplomowych jest używanie określeń:
scenariusz wywiadu,
dyspozycja pytań,
kwestionariusz wywiadu,
arkusz wywiadu
jako synonimów.
Dyspozycja czy kwestionariusz – co wybrać?
Najprościej kierować się charakterem badania.
Jeżeli zależy Ci na:
- pogłębieniu wypowiedzi,
- poznaniu doświadczeń respondentów,
- swobodnej rozmowie,
- możliwości zadawania pytań dodatkowych,
- odkrywaniu nowych wątków,
dyspozycja lub scenariusz wywiadu może być odpowiednim rozwiązaniem.
Jeżeli natomiast zależy Ci na:
- wysokiej standaryzacji,
- zadawaniu wszystkim tych samych pytań,
- zachowaniu tej samej kolejności,
- większej porównywalności odpowiedzi,
bardziej odpowiedni będzie kwestionariusz wywiadu.
Nie wybieraj jednak narzędzia wyłącznie na podstawie tego podziału. Powinno ono wynikać przede wszystkim z celu badania, problemu badawczego oraz przyjętej metodologii.
Czy można stosować cytowanie wtórne w pracy licencjackiej i magisterskiej?
Tak, cytowanie wtórne może pojawić się zarówno w pracy licencjackiej, jak i magisterskiej.
Nie powinno jednak zastępować samodzielnego korzystania z literatury.
Jeżeli cała praca opiera się na źródłach cytowanych przez innych autorów, może to świadczyć o zbyt ograniczonej kwerendzie literatury.
