Jak napisać problem badawczy?

Pomoc w pisaniu pracy, pisanie pracy.

Spis treści

Problem badawczy to jeden z najważniejszych elementów pracy licencjackiej i magisterskiej. To właśnie od niego rozpoczyna się planowanie badań, formułowanie hipotez oraz dobór metod badawczych. Dobrze postawiony problem badawczy wyznacza kierunek całego projektu i pomaga odpowiedzieć na pytanie, co właściwie chcesz zbadać.

Wielu studentów ma jednak trudności z jego sformułowaniem. Problem badawczy bywa mylony z tematem pracy, celem badań lub hipotezą. W tym poradniku wyjaśniamy, czym jest problem badawczy, jak go napisać i jakich błędów unikać.

Czym jest problem badawczy?

Problem badawczy to pytanie, na które odpowiedź ma przynieść przeprowadzone badanie. Nie jest to stwierdzenie ani przypuszczenie, lecz zagadnienie wymagające wyjaśnienia na podstawie zebranych danych.

Najprościej mówiąc:

Problem badawczy odpowiada na pytanie: „Co chcę sprawdzić?”

Przykład:

Temat pracy:
Wpływ pracy zdalnej na efektywność pracowników.

Problem badawczy:
Czy praca zdalna wpływa na efektywność pracowników?

Dopiero na podstawie problemu badawczego można sformułować hipotezę, np.:

Praca zdalna zwiększa efektywność pracowników.

Czym problem badawczy różni się od celu pracy?

To jedno z najczęstszych pytań studentów.

Cel pracy określa, co autor chce osiągnąć.

Przykład:

Celem pracy jest analiza wpływu pracy zdalnej na efektywność pracowników.

Problem badawczy określa pytanie, na które badania mają odpowiedzieć.

Przykład:

Czy praca zdalna wpływa na efektywność pracowników?

Cel i problem badawczy są ze sobą powiązane, ale nie oznaczają tego samego.

Jak sformułować problem badawczy?

Dobry problem badawczy powinien być:

  • jasno sformułowany,
  • jednoznaczny,
  • możliwy do zbadania,
  • związany z tematem pracy,
  • możliwy do rozwiązania za pomocą wybranych metod badawczych.

Problem badawczy najczęściej przyjmuje formę pytania rozpoczynającego się od słów:

  • Czy…
  • W jaki sposób…
  • Jaki jest…
  • Jakie są…
  • Od czego zależy…
  • Czy istnieje zależność między…

Główny i szczegółowe problemy badawcze

W większości prac dyplomowych wyróżnia się:

  • główny problem badawczy,
  • szczegółowe problemy badawcze.

Główny problem badawczy

Jest to najważniejsze pytanie, na które odpowiada cała praca.

Przykład:

Czy media społecznościowe wpływają na decyzje zakupowe konsumentów?

Szczegółowe problemy badawcze

Uszczegóławiają główny problem i pomagają przeprowadzić analizę.

Przykład:

  • Jak często respondenci korzystają z mediów społecznościowych?
  • Które platformy mają największy wpływ na decyzje zakupowe?
  • Czy wiek respondentów wpływa na znaczenie mediów społecznościowych podczas zakupów?

Jak napisać problem badawczy krok po kroku?

Krok 1. Określ temat pracy

Najpierw zastanów się, czego dotyczy Twoja praca.

Przykład:

Satysfakcja klientów korzystających z bankowości internetowej.

Krok 2. Zastanów się, co chcesz zbadać

Nie pytaj o wszystko. Skup się na jednym głównym zagadnieniu.

Przykład:

Czy jakość bankowości internetowej wpływa na satysfakcję klientów?

Krok 3. Opracuj pytania szczegółowe

Rozbij główny problem na kilka mniejszych pytań.

Na przykład:

  • Jak klienci oceniają bezpieczeństwo bankowości internetowej?
  • Jak często korzystają z aplikacji mobilnej?
  • Które funkcje są wykorzystywane najczęściej?
  • Co wpływa na zadowolenie klientów?

Przykłady problemów badawczych

Psychologia

Problem główny:

Czy poziom stresu wpływa na jakość snu studentów?

Problemy szczegółowe:

  • Jak często studenci odczuwają stres?
  • Czy poziom stresu różni się w zależności od roku studiów?
  • Czy długość snu wpływa na samopoczucie studentów?


Zarządzanie

Problem główny:

Czy styl zarządzania wpływa na motywację pracowników?

Pedagogika

Problem główny:

Czy korzystanie z technologii cyfrowych wpływa na wyniki nauczania uczniów?

Pielęgniarstwo

Problem główny:

Czy poziom wiedzy pacjentów wpływa na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych?

Jak sprawdzić, czy problem badawczy jest poprawny?

Zadaj sobie kilka pytań:

  • Czy można odpowiedzieć na to pytanie na podstawie badań?
  • Czy problem jest związany z tematem pracy?
  • Czy jest wystarczająco konkretny?
  • Czy wybrane metody badawcze pozwolą uzyskać odpowiedź?
  • Czy odpowiedź będzie miała wartość naukową lub praktyczną?

Jeżeli na każde z tych pytań odpowiesz „tak”, istnieje duża szansa, że problem badawczy został sformułowany poprawnie.

Podsumowanie

Dobrze sformułowany problem badawczy stanowi fundament całej pracy dyplomowej. To od niego zależy dobór metod badawczych, przygotowanie narzędzi badawczych oraz analiza wyników.

Pamiętaj, że problem badawczy powinien mieć formę pytania, być jednoznaczny, możliwy do zbadania i ściśle związany z tematem pracy. Im lepiej go sformułujesz, tym łatwiej będzie przygotować rozdział metodologiczny oraz przeprowadzić badania.

Jeżeli masz trudności z przygotowaniem metodologii, zobacz przykładowe rozdziały metodologiczne. Znajdziesz w nich gotowe wzory dla różnych metod badawczych, które pomogą Ci poprawnie opracować własny projekt badawczy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy problem badawczy musi być zapisany w formie pytania?

Tak, w większości prac licencjackich i magisterskich problem badawczy formułuje się jako pytanie, na które odpowiedź mają przynieść przeprowadzone badania.

Ile problemów badawczych powinno znaleźć się w pracy?

Najczęściej formułuje się jeden główny problem badawczy oraz od 3 do 7 problemów szczegółowych. Ich liczba zależy od zakresu pracy i wymagań promotora.

Czy każda praca musi zawierać problem badawczy?

Nie każda. W pracach o charakterze teoretycznym często formułuje się pytania badawcze lub cele pracy. W pracach empirycznych problem badawczy jest jednak zazwyczaj obowiązkowym elementem metodologii.

Czy problem badawczy i hipoteza to to samo?

Nie. Problem badawczy jest pytaniem, natomiast hipoteza stanowi przypuszczalną odpowiedź na to pytanie, która zostaje zweryfikowana podczas badań.

Jak napisać dobry problem badawczy?

Dobry problem badawczy powinien być konkretny, jednoznaczny, możliwy do zweryfikowania i bezpośrednio związany z celem oraz tematem pracy dyplomowej.

 
Inne artykuły
Social Media

Zobacz moje profile w Social Mediach i obserwuj mnie by dwa razy w tygodniu dostawać nową dawkę wiedzy ;)

Zadaj pytanie!

Skontaktuj się ze mną za pomocą formularza kontaktowego.