Dla wielu studentów rozdział badawczy jest najtrudniejszą częścią pracy licencjackiej lub magisterskiej. O ile rozdział teoretyczny można oprzeć na literaturze, o tyle część badawcza wymaga samodzielnego przeprowadzenia badań, opracowania wyników i wyciągnięcia wniosków. Nic więc dziwnego, że pojawiają się pytania: jak napisać rozdział badawczy, od czego zacząć i co powinno się w nim znaleźć?
Dobra wiadomość jest taka, że większość rozdziałów badawczych ma podobną strukturę. Jeśli zrozumiesz jej logikę, napisanie tej części pracy stanie się znacznie prostsze.
Czym jest rozdział badawczy?
Rozdział badawczy to część pracy, w której prezentujesz wyniki własnych badań. To właśnie tutaj pokazujesz, jak przeprowadziłeś badanie, jakie dane udało Ci się zebrać oraz jakie wnioski można z nich wyciągnąć.
W zależności od kierunku studiów mogą to być:
- badania ankietowe,
- wywiady,
- obserwacje,
- analiza dokumentów,
- analiza danych statystycznych,
- studium przypadku.
Rozdział badawczy ma udowodnić, że potrafisz samodzielnie przeprowadzić proces badawczy i odnieść uzyskane wyniki do celu swojej pracy.
Przykładowa struktura rozdziału badawczego
(część z tych elementów może być wyodrębniona w ramach rozdziału metodologicznego: cele i przedmiot badań, problem badawczy, hipotezy, opis metody oraz przebiegu badań)
3. Rozdział badawczy
3.1. Cel i przedmiot badań
W tej części przypominasz:
- cel główny pracy,
- cele szczegółowe,
- przedmiot badań,
- podmiot badań.
3.2. Problemy badawcze i hipotezy badawcze
Tutaj przedstawiasz:
- główny problem badawczy,
- problemy szczegółowe,
- hipotezę główną,
- hipotezy szczegółowe (jeżeli występują).
3.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze
Opisujesz:
- zastosowaną metodę badawczą,
- technikę badawczą,
- narzędzie badawcze.
3.4. Charakterystyka grupy badanej
W tej części opisujesz respondentów.
Najczęściej uwzględnia się:
- liczbę respondentów,
- płeć,
- wiek,
- wykształcenie,
- miejsce zamieszkania,
- inne cechy istotne dla badania.
3.5. Organizacja i przebieg badań
Opisujesz:
- kiedy przeprowadzono badanie,
- gdzie zostało przeprowadzone,
- jak wyglądało zbieranie danych,
- jak długo trwało badanie.
3.6. Analiza wyników badań
W tym podrozdziale przedstawiasz, opisujesz, obliczasz (chociaż może bardziej przedstawiasz obliczenia) i interpretujesz dane zebrane w toku badania.
- wykres lub tabela,
- opis wyników,
- krótka interpretacja..
3.7. Weryfikacja hipotez badawczych
Po analizie wyników należy odnieść się do hipotez.
Przykład:
Hipoteza H1 została potwierdzona. Wyniki badania wskazują, że ponad 70% respondentów podejmuje decyzje zakupowe pod wpływem treści publikowanych w mediach społecznościowych.
3.8. Podsumowanie wyników badań
Na końcu rozdziału badawczego warto zebrać najważniejsze wnioski.
Powinny znaleźć się tutaj:
- odpowiedzi na problemy badawcze,
- najważniejsze wyniki,
- krótkie podsumowanie badań.
Jak prezentować wyniki badań?
To właśnie ten etap sprawia studentom najwięcej problemów. Wiele osób tworzy wykresy i tabele, ale nie wie, co napisać pod nimi.
Pamiętaj, że wykres nie może zostać pozostawiony bez komentarza. Każdy wynik należy opisać i zinterpretować.
Przeczytaj także: Jak opisać respondentów?
Przykład opisu wyników
Załóżmy, że jedno z pytań ankietowych brzmiało:
„Jak często korzystasz z mediów społecznościowych?”
Po przedstawieniu wykresu możesz napisać:
„Z przeprowadzonego badania wynika, że zdecydowana większość respondentów korzysta z mediów społecznościowych codziennie. Takiej odpowiedzi udzieliło 78% badanych. Kilka razy w tygodniu z mediów społecznościowych korzystało 17% respondentów, natomiast sporadyczne korzystanie zadeklarowało jedynie 5% badanych.”
Co z interpretacją danych?
Niestety nie mam dla Ciebie jednoznacznej odpowiedzi. Część promotorów i uczelni wymaga interpretacji wyników wraz z ich opisem, pozostali oczekują, że interpretację wyników zawrzesz we wnioskach lub osobnym podrozdziale.
Jak analizować wyniki badań?
Samo przedstawienie danych to za mało. Dobry rozdział badawczy powinien pokazywać, co oznaczają uzyskane wyniki.
Przykładowo:
„Tak wysoki odsetek osób korzystających codziennie z mediów społecznościowych może świadczyć o dużym znaczeniu tych kanałów komunikacji w życiu badanych respondentów.”
Analiza powinna być logiczna i odnosić się do celu pracy.
Jak prezentować odpowiedzi otwarte?
Jeżeli w badaniu pojawiły się pytania otwarte lub wywiady, warto grupować odpowiedzi według pojawiających się tematów.
Przykład:
Respondenci pytani o największe zalety pracy zdalnej najczęściej wskazywali:
- oszczędność czasu,
- większą elastyczność,
- brak konieczności dojazdów.
Następnie można omówić każdą kategorię bardziej szczegółowo i przytoczyć wybrane wypowiedzi respondentów.
Przeczytaj także: Jak opracować wywiady i odpowiedzi otwarte?
Czy w rozdziale badawczym można interpretować wyniki?
Tak, ale z umiarem.
Rozdział badawczy powinien skupiać się przede wszystkim na prezentacji i analizie wyników. Bardziej rozbudane porównania z literaturą oraz szersze interpretacje zwykle umieszcza się w dyskusji wyników, jeśli występuje ona w pracy.
Najczęstsze błędy w rozdziale badawczym
Jednym z najczęstszych błędów jest umieszczanie wykresów bez opisu. Równie często studenci powtarzają te same informacje znajdujące się w tabeli, nie dodając żadnej interpretacji.
Problemem bywa również zbyt ogólny opis wyników. Zdanie „większość respondentów odpowiedziała twierdząco” nie wnosi wiele do pracy. Znacznie lepiej podać konkretne wartości procentowe lub liczby.
Błędem jest także mieszanie wyników z wnioskami. Najpierw należy pokazać dane, a dopiero później wyciągać z nich wnioski.
Jak napisać zakończenie rozdziału badawczego?
Na końcu rozdziału warto krótko podsumować najważniejsze wyniki i wskazać, czy udało się odpowiedzieć na pytania badawcze.
Przykład:
„Przeprowadzone badanie pozwoliło określić zachowania respondentów związane z korzystaniem z mediów społecznościowych. Uzyskane wyniki wskazują na wysoką aktywność badanych w kanałach społecznościowych, co potwierdza znaczenie tych narzędzi w codziennej komunikacji.”
Takie podsumowanie stanowi płynne przejście do kolejnego rozdziału lub zakończenia pracy.
Przeczytaj także: Co powinno znaleźć się w zakończeniu pracy dyplomowej? [gotowy schemat + przykłady]
Podsumowanie
Jeśli zastanawiasz się, jak napisać rozdział badawczy, pamiętaj o jednej zasadzie – pokazuj i wyjaśniaj wyniki krok po kroku. Najpierw opisz badanie i grupę badaną, następnie przedstaw wyniki, a później je przeanalizuj. Dzięki temu rozdział będzie przejrzysty, logiczny i zgodny z oczekiwaniami promotora.
Dobrze przygotowany rozdział badawczy nie musi być skomplikowany. Najważniejsze jest uporządkowanie informacji oraz umiejętność pokazania, co wynika z przeprowadzonych badań.
Potrzebujesz pomocy z rozdziałem badawczym?
Masz już wyniki badań, ale nie wiesz, jak je opisać? Potrzebujesz wsparcia przy analizie ankiety, tworzeniu wykresów lub redakcji rozdziału badawczego? Skorzystaj z konsultacji i pomocy przy opracowaniu wyników badań. Dzięki temu szybciej ukończysz pracę i unikniesz poprawek promotora.
